Ongezond gedrag zoals roken, overgewicht en weinig bewegen draagt bij aan een flink deel van de ziektelast en de bijbehorende zorgkosten in Nederland. Zo besteedde ons land in 2003 ongeveer €2 miljard aan behandelingen voor ziekten door roken en €1,2 miljard aan aandoeningen gerelateerd aan overgewicht. In 2024 heeft ruim de helft van alle volwassenen […]
De impact van leefstijl op zorgkosten Meer lezen »
Energietransitie en rechtvaardigheid: de energierekening als morele spiegel. De energietransitie is geen abstract beleidsdoel meer. Het ligt op de keukentafel, naast de enveloppen met maandelijkse voorschotten. Wat ooit begon als een internationale klimaatafspraak, voelt nu als een persoonlijk financieel dossier. Warmtepompen, zonnepanelen, isolatie, elektrische auto’s, hogere energiebelastingen. De toekomst is duurzaam, maar niet gratis. En
Voorkomen we dat arme huishoudens de klimaatrekening betalen? Meer lezen »
In Nederland loopt de collectieve belastingdruk al snel op tot zo’n 38–39% van het bbp. Dat betekent dat van elke €100 aan economische productie ongeveer €38–€39 naar belastingen en premies gaat. Van een gemiddeld bruto inkomen gaat anno 2022 bijvoorbeeld rond de 38% direct naar de overheid. Met zo’n hoge druk is het niet gek
Wat levert Jan Modaal de Nederlandse Staat op? Meer lezen »
Een ludieke beleidsprovocatie Stel je voor: in plaats van elke maand of elk jaar een onbekend bedrag aan belasting te betalen, krijg je één totaalbedrag te zien dat je in je leven aan de overheid hebt beloofd. Laten we zeggen: €1 000 000. Dit bedrag mag je zelf inplannen – hoe en wanneer je het betaalt bepaal
Netflix en leef. Een belasting-abonnement op je leven Meer lezen »
Bureaucratie is geen modern kwaad maar een historisch antwoord op het vraagstuk van bestuur op grote schaal. Als formeel, schriftelijk systeem van regelgeving met vaste taken en hiërarchie levert een goed ingerichte bureaucratie voorspelbaarheid en rechtsgelijkheid. Managementdenkers merken op dat bureaucratische organisaties “een zekere mate van voorspelbaarheid” bieden en een “instrument in de strijd tegen
Een korte geschiedenis van bureaucratie. Van de Bourbons tot Baumol. Meer lezen »
De Nederlandse staat kraakt onder nieuwe druk – maar is nog niet gebroken. In het publieke debat klinken schrille waarschuwingen: het toeslagenschandaal, vastgelopen ICT-projecten en falende woning- en zorguitvoering wijzen op zwaktes. Toch blijft de rechtsstaat overeind: verkiezingen verlopen ordelijk en politie en justitie genieten hoog vertrouwen. Het probleem is geen ‘kapot land’, maar een
Hoe vernieuw je een overheid zonder haar fundamenten te ondermijnen? Meer lezen »
Het begon met brieven. Strakke formulieren, juridisch taalgebruik, koude conclusies. “U moet duizenden euro’s terugbetalen.” Geen gesprek, geen nuance, geen menselijk gezicht. Voor tienduizenden ouders veranderde een administratieve fout in een persoonlijke ramp. De toeslagenaffaire was geen klassiek schandaal van corrupte ambtenaren of politieke achterkamertjes. Het was iets subtielers, en misschien daarom gevaarlijker: een systeem
Hoe voorkomen we dat algoritmen burgers opnieuw benadelen? Meer lezen »
Wat gebeurt er met de legitimiteit van de democratie als beleid structureel wordt aangepast aan emoties in plaats van aan feiten? Dit is de vraag die boven alle politieke werken hangt. Ze raakt niet alleen aan beleid, maar aan de spelregels zelf. In een tijd van algoritmes, verontwaardiging en crisisretoriek voelt deze vraag urgent en
Wanneer politiek op gevoel gaat. Meer lezen »
Het lange traject naar democratie De wortels van de Nederlandse democratie reiken terug tot de Bataafse Republiek aan het eind van de 18e eeuw. In 1798 trad de eerste ‘burgerlijke’ grondwet in werking: onder invloed van de Franse Revolutie werden alle burgers gelijk voor de wet en kregen velen burgerrechten. Die fase was echter van
Democratie: sinds jaar en dag voor mensen met diploma’s. Meer lezen »
Vergrijzing drukt op de begroting. Welke besparingsopties zijn mogelijk zonder de samenleving te breken? Nederland vergrijst. Dat klinkt als een neutrale demografische constatering, maar achter die woorden schuilt een stille aardverschuiving. In 1990 was één op de acht Nederlanders 65-plusser. In 2040 is dat naar verwachting bijna één op de vier. Het land krijgt er
Een land dat gelukkig ouder wordt Meer lezen »
